Tạo mầm hoa (làm hoa) sầu riêng là quá trình sinh lý phức tạp. Đặc biệt, làm hoa nghịch vụ, sớm vụ hơn vụ thuận trùng với mùa mưa (tháng 8-10/2024), nên phải chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, nếu không nắm vững các yếu tố này thì việc làm ra hoa sẽ gặp nhiều khó khăn và rủi ro.
Nhiều nhà vườn đã phản ảnh rằng làm hoa sầu riêng năm nay không thuận lợi như các năm trước, đã làm đủ cách nhưng kết quả mang lại là gì ?
- Làm hoa nhưng thất bại, phải tiến hành phục hồi vườn cây và làm lại.
- Phân hóa mầm hoa yếu, mầm hoa bị nín và không phá miên trạng.
- Mầm hoa thì bị đen, khô và không sáng.
- Khi mầm hoa xuất hiện, thì vừa có mầm hoa, vừa có mầm gió và mầm lá: Do thừa nước, thừa đạm.
Vậy nguyên nhân gốc rễ của vấn đề làm hoa sầu riêng khó khăn hoặc thất bại là gì ?. Mời quý Nhà vườn tham khảo bài viết dưới đây, thiết nghĩ góp phần đúc kết ít nhiều làm bài học kinh nghiệm cho năm tiếp theo.
Để cây sầu riêng phân hóa mầm hoa, thúc đẩy ra hoa, ra hoa đồng loạt thì cây sầu riêng phải chuyển hóa từ giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng (phát triển lá, cành) sang giai đoạn sinh trưởng sinh sản (ra hoa, đậu quả). Quá trình này được gọi là sự phân hóa mầm hoa, và nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố: “sinh lý, môi trường và kỹ thuật chăm sóc”.
Yêu cầu yếu tố môi trường quyết định ra hoa sầu riêng:
- Đất phải khô hạn hoặc tạo khô hạn cho đất: Độ ẩm đất 30%, điểm héo 19%, xiết nước trong 4 tuần sẽ giúp kích thích cây sầu riêng phân hóa mầm hoa.
- Nhiệt độ không khí thấp (< 20°C), trời trong xanh, cắt mưa hoàn toàn.
Yêu cầu sinh lý cây sầu riêng đủ điều kiện làm hoa:
- Cây đủ tuổi làm hoa, cây khỏe mạnh, không sâu bệnh.
- Cây có tối thiểu có 2 cơi đọt hoàn chỉnh. Bộ lá to khỏe, xanh dầy, thành thục, lụa già đồng loạt trên cùng một cây và các cây phải tương đối đồng đều trên vườn cây.
Nguồn: Sưu tầm
Yêu cầu kỹ thuật đủ điều kiện làm hoa sầu riêng:
- Trước khi làm bông phải phục hồi vườn cây, cắt cành tạo tán, vệ sinh vườn (trong vườn, dưới tán cây: dọn sạch cỏ, lá và vệ sinh gốc cây thông thoáng). Tưới, phun thuốc tẩy rong rêu, sâu bệnh hại rễ, thân, lá cây.
- Kiểm tra pH đất: pH đất rất quan trọng cho cây giai đoạn làm hoa và nuôi trái. Vì thế muốn cây khỏe, ra hoa đậu quả tốt cần kiểm tra độ pH thường xuyên và duy trì ổn định ở mức trên 6.0 (pH: 6-7).
- Vườn cây phải khô ráo, thoát nước tốt. Nếu có kênh, mương thì mực nước trong kênh mương phải thấp dưới tầng rễ và thoát nước tốt
- Nếu chủ động đậy mủ (bạc) thì phải kín không cho nước thấp vào nền đất ở vùng rễ cây.
- Thực hiện bón phân 5 đúng và 1 cân đối: Bón đúng loại phân, bón đúng lúc, bón đúng đối tượng, bón đúng thời tiết và mùa vụ, bón đúng cách, và bón phân cân đối phù hợp để phân hóa mầm hoa, kích ra hoa đồng loạt.
Nguồn: Sưu tầm
Thực trạng, nguyên nhân làm bông sầu riêng nghịch vụ, sớm vụ vào thời điểm tháng 8-10/2024 khó khăn hoặc thất bại là do: Không đáp ứng một, một số hoặc các yêu cầu trên đây, cụ thể:
- Đối với Tây nguyên: Mới thu hoạch xong, đang bước vào giai đoạn phục hồi vườn cây và làm cơi đọt để chuẩn bị làm bông vụ mùa sắp tới.
- Đối với Miền Đông và Miền Tây: Đã, đang làm hoa và vụ làm hoa trùng với mùa mưa.
Thực trạng môi trường, thời tiết, khí hậu:
- Mưa nhiều, tập trung, tiếp tục kéo dài thừa nước và thiếu nắng, ánh sáng trong thời gian mưa; nhiệt độ, ẩm độ tăng cao đột ngột. Sau những ngày mưa, thời tiết bất thường như nắng nóng, khô hạn, sốc nhiệt, biên độ nhiệt ngày và đêm chênh lệch cao.
=> Nghịch cảnh trên đã ảnh hưởng: Gián đoạn sinh lý, trao đổi chất của cây; thời điểm phân hóa mầm hoa: không có tiết lạnh hoặc có không đúng lúc; thiếu nắng làm giảm quang hợp, ảnh hưởng đến chuyển hóa sự hình thành mầm hoa; tạo điều kiện cho sâu rầy, nấm khuẩn phát triển gây hại: thối rễ; rong rêu, nấm hồng phủ đầy thân, cành cây; nứt thân xì mủ và cháy lá.
- Ngày nắng, đêm mưa hoặc mưa nắng xen kẽ và nước mưa chứa nhiều đạm (N), cùng với lượng đạm bón vào và đạm sẵn có trong đất đã thúc đẩy cây sinh trưởng mạnh, xì đọt, phát đọt mạnh, liên tục (cơi nối cơi), tán lá lọt xọt, nên không chuyển lụa đồng loạt và thành thục để tiến hành bón phân để phân hóa mầm hoa.
- Nước mưa làm trôi, thất thoát lượng phân bón dùng để làm hoa đã làm giảm hoặc mất tác dụng. Đối với phân lân (P) bón đúng liều lượng giúp cây phân hóa mầm hoa mạnh, ngược lại, nếu bị nước mưa rửa trôi giảm liều lượng thì có tác dụng kích ra rễ, tăng cường hấp thu dưỡng chất phát cơi đọt mạnh, nên không phân hóa tạo mầm hoa hoặc tỷ lệ phân hóa mầm hoa thấp.
Nguồn: Sưu tầm
Thực trạng sinh lý cây sầu riêng:
- Bộ lá cây lọt xọt, không thành thục, chuyển lụa già đồng loạt trên cùng một cây và cây sinh trưởng mạnh mẽ (phát đọt liên tục), không chuyển sang giai đoạn sinh sản, nên khó hoặc không tiến hành bón phân tạo mầm được, nếu bón tỷ lệ thành công thấp.
- Sinh lý cây không đạt yêu cầu như: Cây không đủ sức khỏe (nếu cây chưa được phục hồi sau vụ thu hoạch (thiếu dinh dưỡng, suy kiệt) và cây già hoặc quá trẻ thì khó kích thích ra hoa, phân hóa mầm hoa kém.
Kỹ thuật xử lý phân hóa và kích hoa chưa phù hợp:
- Không thể cắt nước, tạo khô hạn hoặc không xiết nước đúng cách: Trong giai đoạn xử lý, nếu không xiết nước đủ thời gian hoặc không đồng bộ với điều kiện thời tiết, cây sẽ không phân hóa mầm hoa hiệu quả. Cụ thể:
+ Đối với Miền Đông: không đậy mủ (bạc), nên không chủ động cắt nước tạo khô hạn, lượng nước mưa tích tụ hoàn toàn trong vườn và thổ nhưỡng ở đây nhiều đạm, nên cây phát đọt mạnh.
+ Miền Tây: có đậy mủ, nhưng có những vườn cây không đậy kín; líp trồng cây thấp, mực nước ngầm trong vườn cao, mực nước trong kênh, mương cao nằm trong tầng canh tác rễ cây phát triển mạnh, hấp thụ dưỡng chất phát đọt mạnh mẽ. - Tán cây không thông thoáng: Tán cây quá dày, không được tỉa cành đúng cách làm giảm khả năng tiếp xúc ánh sáng và thông khí, ảnh hưởng đến sự phát triển của mầm hoa.
- Phun Paclobutrazol hoặc chất điều hòa sinh trưởng không đúng liều lượng: Dùng quá liều sẽ làm cây suy kiệt; hoặc dùng không đủ sẽ không kích thích được quá trình phân hóa.
- Thời điểm bón phân hoặc xử lý hóa chất không chính xác: Nếu bón phân hoặc phun hóa chất kích hoa vào thời điểm cây chưa sẵn sàng, việc ra hoa sẽ thất bại.
Chế độ dinh dưỡng không hợp lý:
- Thừa đạm (N): Cây được bón quá nhiều phân đạm, hoặc đạm có trong nước mưa, hoặc đạm có sẵn có trong đất đã thúc đẩy phát triển cơi lá, cành non thay vì tập trung vào phân hóa mầm hoa.
- Thiếu kali và lân: Kali và lân là hai yếu tố quan trọng thúc đẩy phân hóa mầm hoa và kích thích ra hoa. Thiếu hai yếu tố này sẽ làm cây yếu và khó ra hoa.
- Thiếu vi lượng (Bo, Zn): Nguyên tố vi lượng này có vai trò quan trọng hỗ trợ hình thành và phát triển mầm hoa.
Sâu bệnh hại:
- Nấm bệnh trong mùa mưa: Bệnh nấm (như Phytophthora) hoặc bệnh thối rễ, thối thân cành trong mùa mưa ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cây và quá trình ra hoa.
- Côn trùng hại: Các loài bọ trĩ, rệp sáp có thể tấn công cơi đọt, mầm hoa, làm hư hại hoặc rụng hoa.
TÓM LẠI:
- Nguyên nhân chính vẫn là thời tiết bất lợi: Mưa nhiều và đối mặt với nhiều nghịch cảnh nên cây không thể: chuyển hóa từ sinh trưởng sang sinh sản và 3 yêu cầu: sinh lý, môi trường và kỹ thuật chăm sóc đảm bảo để phân hóa mầm hoa, ra hoa mạnh và đồng loại, mà phải đối mặt với các vấn đề sau đây:
- Không chọn được thời điểm bón phân để phân hóa mầm hoa.
- Trong khi bón phân phân hóa mầm hoa (đã bón đủ bộ phân ủ, kích mầm hoa và chặn đọt), nhưng cây tiếp tục đi đọt mạnh: phân tập trung nuôi đọt, không tập trung để phân hóa mầm hoa.
- Phân hóa mầm hoa yếu, mầm hoa bị nín và miên trạng.
- Khi mầm hoa bị đen, khô và không sáng.
- Khi mầm hoa xuất hiện, thì vừa có mầm hoa, vừa có mầm gió (vừa hoa, vừa lá) và mầm lá.
Tư vấn kỹ thuật/Mua hàng: Zalo 0934 189 778 Chăm sóc đại lý: (028) 37444638 – (028) 35194602